Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν να προχωρήσουν στην απαγόρευση της χρήσης ονομασιών που σχετίζονται με ζώα για φυτικά προϊόντα, περιορίζοντας συνολικά 31 λέξεις, συμπεριλαμβανομένων των λέξεων «κοτόπουλο» και «μπριζόλα».
Η απόφαση ελήφθη χθες το απόγευμα (5 Μαρτίου 2026) μετά από τριμερείς διαπραγματεύσεις που παρατάθηκαν από τα τέλη του περασμένου έτους έως το 2026.
Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία, 31 λέξεις που σχετίζονται με ζώα και παραδοσιακές ονομασίες για κομμάτια κρέατος θα απαγορευτούν για την επισήμανση τροφίμων φυτικής προέλευσης και θα προορίζονται μόνο για προϊόντα κρέατος.
Αυτή η κίνηση θα πλήξει σημαντικά την κατηγορία των εναλλακτικών προϊόντων κρέατος φυτικής προέλευσης, η οποία έχει βασιστεί σε πολλές από αυτές τις γνωστές λέξεις για να μεταδώσει το είδος των γεύσεων και των υφών που μπορούν να περιμένουν οι καταναλωτές από το προϊόν, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να το απολαύσουν.
Ποιες λέξεις θα απαγορευτούν;
Οι 31 λέξεις με περιορισμούς είναι: κοτόπουλο, μοσχάρι, γαλοπούλα, πάπια, χήνα, αρνί, μοσχάρι, χοιρινό, μπέικον, κατσίκα, μοσχάρι, πουλερικά, αρνί, πρόβειο, μπριζόλα, πλευρά, rib-eye, T-bone, ουρά, συκώτι, μπριζόλα, φτερούγα, στήθος, μηρός, ώμος, πλευρό, οσφυϊκή χώρα, φιλέτο, κότσι, τύμπανο και στήθος.
Ενώ η επιλογή περιορισμού αυτών των λέξεων έχει επικριθεί έντονα ως περιττός περιορισμός από σημαντικούς παράγοντες της βιομηχανίας τροφίμων φυτικής προέλευσης, ο τομέας έχει χαιρετίσει την απόφαση της ΕΕ να μην συμπεριλάβει μερικές επιλεγμένες λέξεις που χρησιμοποιούνται ευρέως ως μέρος της απαγόρευσης.
Αυτά περιλαμβάνουν τα «μπιφτέκι», το «λουκάνικο» και τις «νουγκέτς», τα οποία είχαν προταθεί για πιθανό περιορισμό στο πλαίσιο της αρχικής πρότασης, με επικεφαλής την ευρωβουλευτή Céline Imart, πέρυσι.
Σε εκκλήσεις για την άρση της απαγόρευσης, πολλοί ακτιβιστές υποστήριξαν ότι αυτές οι λέξεις που βασίζονται στη μορφή έχουν χρησιμοποιηθεί εκτενώς εδώ και δεκαετίες για να περιγράψουν το σχήμα των προϊόντων, αντί για τον τύπο πρωτεΐνης από την οποία παρασκευάζονται. Το χορτοφαγικό λουκάνικο Glamorgan, για παράδειγμα - ένα παραδοσιακό ουαλικό λουκάνικο φτιαγμένο από τυρί και πράσα - έχει καθιερωθεί και αναφέρεται με τον όρο για πάνω από έναν αιώνα, πολύ πριν οι σημερινές σύγχρονες εναλλακτικές λύσεις κρέατος κυκλοφορήσουν στην αγορά.
Αυτές οι πολυσυζητημένες περιγραφικές λέξεις θα εξακολουθήσουν να επιτρέπονται, υπό την προϋπόθεση ότι τα προϊόντα θα φέρουν σαφή ετικέτα φυτικής προέλευσης, ώστε οι καταναλωτές να μπορούν να συνεχίσουν να κάνουν ενημερωμένες επιλογές.
Επόμενα βήματα
Οι νομοθέτες συμφώνησαν σε μια τριετή μεταβατική περίοδο πριν τεθούν σε ισχύ οι νέοι κανονισμοί, επιτρέποντας στους παραγωγούς τροφίμων φυτικής προέλευσης να εκκενώσουν το υπάρχον απόθεμα και να προσαρμόσουν τις συσκευασίες/την επωνυμία τους.
Περαιτέρω λεπτομέρειες θα οριστικοποιηθούν την Παρασκευή 13 Μαρτίου, με τον φάκελο να προχωρά στη συνέχεια προς την επίσημη έγκριση από το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας και την τελική ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ο βαθμός στον οποίο οι περιορισμοί θα επηρεάσουν την αγορά «υβριδικών» προϊόντων (αυτών που παρασκευάζονται με μείγμα κρέατος και φυτικών συστατικών), καθώς και προϊόντων όπως τρόφιμα με γεύση κρέατος, καρυκεύματα και αρώματα που δεν περιέχουν κρέας, είναι προς το παρόν ασαφής. Αναμένεται να δοθούν περαιτέρω διευκρινίσεις σχετικά με αυτά τα στοιχεία.
Επιπλέον, η απαγόρευση θα επεκταθεί ώστε να καλύπτει το καλλιεργημένο κρέας – κρέας που παράγεται με κυτταρική γεωργία, που περιλαμβάνει την καλλιέργεια πραγματικών ζωικών κυττάρων σε βιοαντιδραστήρες και εξαλείφει την ανάγκη εκτροφής και σφαγής ζώων. Αυτά τα νέα τρόφιμα δεν είναι ακόμη διαθέσιμα στην αγορά της ΕΕ, αλλά έχουν συμπεριληφθεί ως μέρος της απαγόρευσης προληπτικά.
Επιπτώσεις στον κλάδο
Ο οργανισμός της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών φυτικής προέλευσης, ProVeg International, προειδοποίησε ότι η απαγόρευση θα δημιουργήσει σημαντικές περιπλοκές γύρω από τη μετάφραση και τη γλωσσική συνοχή και θα υπονομεύσει την ενιαία αγορά, με τα ίδια προϊόντα να αντιμετωπίζουν διαφορετικούς περιορισμούς ονομασίας σε διαφορετικές περιοχές.
«Η κατάργηση γνωστών όρων δεν βελτιώνει τη διαφάνεια. Μειώνει τη σαφήνεια και αυξάνει τις τριβές στο σημείο αγοράς», σχολίασε ο Jasmijn de Boo, παγκόσμιος διευθύνων σύμβουλος της ProVeg International.
«Ο πραγματικός αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο αυτοί οι κανόνες θα εφαρμοστούν στην πράξη... Η επισήμανση θα πρέπει να ενδυναμώνει τους καταναλωτές και να υποστηρίζει ένα ανταγωνιστικό, μελλοντικά κατάλληλο σύστημα τροφίμων.»
Οι κατασκευαστές που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικές αγορές θα αντιμετωπίσουν πλέον το κόστος του επανασχεδιασμού των συσκευασιών, καθώς και προκλήσεις σχετικά με την τυποποίηση της επισήμανσης και τα περαιτέρω μέτρα συμμόρφωσης. Αυτό θα επηρεάσει ιδιαίτερα τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), προειδοποίησε η Vegatarian Society, και θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο και στους κανόνες επισήμανσης πέρα από την Ευρώπη.
Η νομοθεσία εισήχθη για την προστασία του κλάδου της κτηνοτροφίας, με τον ευρωβουλευτή Imart να περιγράφει αυτή την τελευταία εξέλιξη ως «αναμφισβήτητη επιτυχία» για τους Ευρωπαίους κτηνοτρόφους.
Οι υποστηρικτές των αυστηρότερων περιορισμών σχετικά με λέξεις που σχετίζονται με το κρέας για φυτικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών ενώσεων κτηνοτρόφων όπως η European Livestock Voice και η Copa-Cogeca, υποστηρίζουν ότι η χρήση τέτοιων λέξεων στο μάρκετινγκ φυτικών τροφίμων είναι παραπλανητική για τους καταναλωτές και υποτιμά την πολιτιστική σημασία των παραδοσιακών προϊόντων κρέατος.
Η μακροχρόνια συζήτηση
Η συζήτηση συνεχίζεται από το 2019 σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τον πρόεδρο της Copa-Cogeca, Jean-Pierre Fleury, να αναφέρεται στη χρήση λέξεων που σχετίζονται με το κρέας σε φυτικές εναλλακτικές λύσεις ως «πολιτισμική απαγωγή».
«Ορισμένα πρακτορεία μάρκετινγκ χρησιμοποιούν αυτό για να μπερδέψουν σκόπιμα τους καταναλωτές, προωθώντας την άποψη ότι η αντικατάσταση ενός προϊόντος με ένα άλλο δεν έχει καμία επίδραση στην διατροφική πρόσληψη», δήλωσε σε προηγούμενη δήλωση Τύπου που συζήτησε το ζήτημα στο πλαίσιο της έναρξης της εκστρατείας της ΕΕ για την κτηνοτροφία «Ceci n'est pas un steak».
Οι ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι οι φυτικές εναλλακτικές λύσεις θα πρέπει να «αναπτύξουν τη δική τους προσέγγιση» για να κερδίσουν την αναγνώριση των καταναλωτών, αντί να επικεντρώνουν το μάρκετινγκ τους γύρω από τα υπάρχοντα προϊόντα κρέατος.
Οι οργανώσεις του κλάδου που ασχολούνται με τα φυτικά προϊόντα έχουν αμφισβητήσει τα επιχειρήματά τους σχετικά με τη σύγχυση των καταναλωτών, με τον Jasmijn de Boo της ProVeg να δηλώνει ότι «δεν υπάρχουν στοιχεία εκτεταμένης σύγχυσης όπου τα προϊόντα επισημαίνονται σαφώς ως φυτικά ή vegan».
Ευρωπαϊκές μελέτες έχουν δείξει ότι περίπου το 80-95% των καταναλωτών αναγνωρίζουν σωστά τις φυτικές εναλλακτικές λύσεις και υποστηρίζουν τη χρήση τέτοιων περιγραφών, σημείωσε η ProVeg.
Πρόσφατη έρευνα έχει δείξει ότιοι εναλλακτικές πρωτεΐνες (συμπεριλαμβανομένων των εναλλακτικών κρεάτων φυτικής προέλευσης και του κρέατος με βάση τα κύτταρα) θα μπορούσαν να αποφέρουν πάνω από 111 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως,και θα υποστηρίξει περισσότερες από 400.000 θέσεις εργασίας έως το 2040.
Ωστόσο, οι βασικοί παράγοντες φοβούνται ότι τα κανονιστικά εμπόδια, όπως οι περιορισμοί στην επισήμανση, θα μπορούσαν να μειώσουν σημαντικά την προβλεπόμενη ανάπτυξη της αγοράς και τις επενδύσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ώρα δημοσίευσης: 31 Μαρτίου 2026